संजय गांधी योजना

रचना

  1. जिल्हाधिकारी
  2. निवासी उपजिल्हाधिकारी
  3. तहसीलदार
  4. लिपिक

केंद्र व राज्य सरकारांव्दारे प्रायोजित केलेल्या विविध सामाजिक आर्थिक सहाय्य योजना आहेत.
केंद्र सरकारव्दारे प्रायोजित केलेल्या योजना पुढील प्रमाणे आहे.

  1. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्ती वेतन योजना :-
  2. — ज्या ज्येष्ठ नागरिकांचे वय 65 किंवा 65 वर्षापेक्षा जास्त आहे. यांना लाभ देण्यात येतो.

    पात्रता =

    — वय 65 व 65 वर्षावरील.
    — त्याचे / तिचे कुटुंब बीपीएल यादी 2002- 2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.

    आवश्यक दस्तऐवज =

    — वयाचा दाखला.
    — ग्रामसेवक प्रमाणपत्र – बीपीएलच्या यादीत 2002-2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.

  3. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्ती वेतन योजना
  4. — ज्या विधवा स्त्रियांचे वय 40 वर्षापेक्षा जास्त आहे. त्यांना लाभ देण्यात येतो.

    पात्रता =

    — वय 40 ते 65 वर्षाखालील
    — तिचे कुटुंब बीपीएल यादी 2002-2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.

    आवश्यक दस्तऐवज =

    — वयाचा दाखला.
    — ग्रामसेवक प्रमाणपत्र – बीपीएलच्या यादीत 2002-2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.
    — पतीचे निधन झाल्याबाबत प्रमाणपत्र.

  5. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय अपंग निवृत्ती वेतन योजना
  6. ज्या व्यक्तीचे वय 18 वर्षापेक्षा जास्त आहे. यांना लाभ देण्यात येतो.

    पात्रता =

    — वय 18 ते 65 वर्षाखालील
    — त्याचे / तिचे कुटुंब बीपीएल यादी 2002-2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.

    आवश्यक दस्तऐवज –

    — वयाचा दाखला.
    — ग्रामसेवक प्रमाणपत्र – बीपीएलच्या यादीत 2002-2007 मध्ये समाविष्ट केले पाहिजे.

  7. राष्ट्रीय कुटुंब लाभ योजना (एनएफबीएस)
  8. दारिद्रय रेषेखालील 18 ते 59 वयोगटातील कुटुंब प्रमुख व्यकती मयत झाल्यास [अपघाती किंवा नैसर्गिकरित्या] त्यानंतरच्या कुटुंबातील प्रमुख व्यकतीस या योजने अंतर्गत रु. 20,000 / – रुपयांची आर्थिक मदत मिळते.

    पात्रता –

    — वय 18 ते 59
    — त्याच्या / तिच्या कुटुंबाचे नाव बी.पी.एल. यादीत समाविष्ट असावे.
    — कुटूंबाचे नाव ग्रामीण किंवा शहरी भागाच्या दारिद्रय रेषेखालील कुटूंबाच्या यादीत समाविष्ठ असावे पतीचे/पत्नीचे निधन झाल्या बाबत प्रमाणपत्र व 18 ते 59 या वयोगटातील वयोमर्यादा व कुटूंबातील प्रमुख व्यक्ती असावी.

    आवश्यक दस्तऐवज –

    — मृत व्यक्तीचा वयाचा दाखला
    — मृत्यू प्रमाणपत्र
    — ग्रामसेवकाने मृत्युनंतर प्रमाणपत्र जारी केले होते.
    — तलाठी / ग्रामससेकाने दिलेला उत्पन्नाचा दाखला आणि तहसीलदाराने तद्दन स्वाक्षरी केलेला दाखला.

  9. आम आदमी विमा योजना
  10. ग्रामीण भागातील प्राथमिक भूमिहीन व्यक्तींचा नैसर्गिक मृत्यू झाल्यास या योजनेखाली कुटुंबाला 30,000 / – रूपयांचे आर्थिक मदत / विमा मिळतो – जर त्याचा अपघाती मृत्यु झाल्यास रु. 75,000 / – रूपयांचे आर्थिक मदत / विमा मिळतो. अपघातामुळे कायमचे अपंगत्व आल्यास किंवा दोन्ही डोळे किंवा दोन्ही पाय निकामी झाल्यास रु. 75,000 / – रूपयांचे आर्थिक मदत / विमा मिळतो. अपघातामुळे एक डोळा किंवा एक पाय निकामी झाल्यास रु.37500/- रूपयांचे आर्थिक मदत / विमा मिळतो. याव्यतिरिक्त, 9 ते 12 वी इयतेत शिकणा-या कुटूंबातील दोन मुलांना शिष्यवृत्तीची तरतूद आहे. ग्रामीण भागातील जमीनहीन कुटुंबाला शेअर्ड “सी” मध्ये एक फॉर्म भरावा लागतो आणि शिष्यवृत्तीसाठी अनुसूची “डी” मध्ये अर्ज करावा लागतो.

    पात्रता

    — ग्रामीण भूमिहीन कामगार असावे (शेतीची कोणतीही जमीन नसावी)
    — वय 18 ते 59 वर्षे असावे.
    — मुले 9 वी ते 12 वी इयतेत शिकत असल्याचा पुरावा म्हणजेच मुलांच्या शाळेचा बोनाफईड दाखला किंवा गुणपत्रिका.

राज्य सरकारद्वारे प्रायोजित केलेल्या योजना म्हणजे

  1. संजय गांधी निराधार अनुदान योजना
  2. (असहाय्य / आर्थिक दृष्ट्या कमजोर असलेल्यांना मदत करण्यासाठी संजय गांधी योजना)
    सर्वसाधारण समाजातील निराधार व्यक्ती म्हणजे ज्या व्यक्ती स्वत:चा उदरनिर्वाह करु शकत नाहीत. उदा. अपंग, अनाथ, दुर्धर रोगग्रस्त, विधवा स्त्रिया, एच.आय.व्ही.ग्रस्त, अत्याचारित महिला, वेश्याव्यवसायातुन मुक्त केलेल्या महिला, 35 वर्षावरील अविवाहीत महिला इत्यादिंना लाभ देण्यात येतो.

    पात्रता-

    — किमान 15 वर्षे महाराष्ट्राचे रहिवासी असावे.
    — वय 65 वर्षांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.
    — . कुटूंबाचे एकुण वार्षिक उत्पन्न रुपये.21,000/- असावे.
    या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शासन कार्यालयांमध्ये अर्ज उपलब्ध आहेत.

    आवश्यक दस्तऐवज

    — वैद्यकीय अधिकार्याने दिलेले वय प्रमाणपत्र
    — . तलाठी द्वारा जारी केलेले निवासी प्रमाणपत्र.
    — तलाठींनी दिलेला उत्पन्नाचा दाखला.

  3. श्रवणबाळ सेवा राज्य निवृत्ती वेतन योजना
  4. ही योजना किमान 65 व 65 वर्षांपेक्षा जास्त असणारी असहाय्य वृद्ध नागरिकांना लाभ देते.

    पात्रता –

    — किमान 15 वर्षे महाराष्ट्रात रहिवाशी असावा.
    — वय 65 व 65 वर्षांपेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे.
    — . कुटूंबाचे एकुण वार्षिक उत्पन्न रुपये.21,000/- असावे.

    आवश्यक दस्तऐवज –

    — वयाचा दाखला
    — दारिद्रय रेषेखालील यादीमध्ये त्या व्यक्ती / कुटूंबाचा समावेश असलेबाबतचा दाखला.
    — ग्रामसेवक/तलाठी/मंडळ निरीक्षक यांनी दिलेला रहिवाशी दाखला.

विविध योजनांसाठी अनुदान व खर्चाची माहिती (रुपये लक्ष)

अ.क्र. योजना वर्ष 2016-2017 वर्ष2017-2018
अनुदान खर्च लाभार्थ्यांची संख्या अनुदान खर्च लाभार्थ्यांची संख्या
1 2 3 4 5 6 7 8
1 संजय गांधी निराधार योजना 1138.12 1061.72 17599 1104.95 1419.66 19608
2 श्रावणबाळ सेवा योजना 2711.13 2283.3 46516 2644.91 2687.36 47831
3 इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धावस्था पेंशन योजना 1000.3 998.61 42293 840.23 1029.61 42690
4 इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा मोबदला 41.72 105.59 2288 58.24 60.29 2430
5 इंदिरा गांधी राष्ट्रीय अपंगता पेंशन योजना 2.34 4.25 87 7.42 1.96 93
6 राष्ट्रीय कुटुंब लाभ योजना 102.2 115.4 576 123.08 142.6 675
एकूण 4995.81 4568.87 109359 4779.83 5341.48 113327